Pierwsze spotkanie z adwokatem rozwodowym często jest momentem, w którym emocje mieszają się z praktyką. Z jednej strony chcesz jak najszybciej uporządkować sprawy i odzyskać poczucie kontroli, z drugiej pojawia się obawa, że bez stosu papierów rozmowa nie będzie miała sensu. W rzeczywistości na konsultację nie musisz mieć kompletnej dokumentacji jak do złożenia pozwu, ale dobrze jest przygotować zestaw, który pozwoli prawnikowi szybko zrozumieć Twoją sytuację, ocenić ryzyka i zaproponować sensowną strategię. Najważniejsze jest to, by dokumenty nie były przypadkową zbieraniną, tylko materiałem, który odpowiada na podstawowe pytania: czy małżeństwo faktycznie się rozpadło, jak wygląda sytuacja dzieci, jak wyglądają finanse, czy są kwestie bezpieczeństwa, oraz czy w tle jest spór o winę albo majątek. Dzięki temu spotkanie jest bardziej konkretne, a Ty wychodzisz z jasnym planem: co składać, co jeszcze zdobyć, czego nie robić pochopnie i jak przygotować się do kolejnych kroków.
Skrócony odpis aktu małżeństwa potrzebny do rozwodu
Najbardziej podstawowym dokumentem jest skrócony odpis aktu małżeństwa. Nawet jeśli na pierwszym spotkaniu nie planujesz od razu składać pozwu, posiadanie odpisu porządkuje rozmowę, bo pozwala potwierdzić formalne dane dotyczące małżeństwa: datę zawarcia, miejsce, a także podstawę do przygotowania pism procesowych. W praktyce wiele osób zwleka z tym dokumentem, bo wydaje się „oczywisty”, ale potem okazuje się, że bez niego trudno ruszyć, gdy decyzja o rozpoczęciu sprawy zapada szybko. Jeśli małżeństwo było zawarte za granicą, warto od razu przygotować informacje, w jakim kraju i w jakim urzędzie to się wydarzyło, bo może to oznaczać dodatkowe formalności po stronie urzędu stanu cywilnego. Dobrze jest też przynieść podstawowe dane organizacyjne: numery PESEL stron, aktualne adresy zamieszkania oraz informację, czy znasz pewny adres drugiej strony do doręczeń. To nie są „drobiazgi”, bo od nich zależy, czy korespondencja sądowa będzie przebiegała sprawnie, czy zaczną się opóźnienia, a prawnik już na konsultacji może uprzedzić Cię, gdzie pojawią się potencjalne problemy.
Akty urodzenia dzieci i dokumenty opieki
Jeżeli macie wspólne małoletnie dzieci, przygotuj skrócone odpisy aktów urodzenia dzieci. W sprawach rozwodowych z dziećmi sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach, dlatego prawnik potrzebuje jasnego obrazu sytuacji rodzinnej. Sama dokumentacja to jedno, ale równie ważne jest to, byś potrafił opisać codzienność dziecka w sposób spokojny i konkretny: jak wygląda opieka teraz, kto zajmuje się szkołą lub przedszkolem, kto chodzi do lekarza, jak dzielicie weekendy, jak wygląda komunikacja między rodzicami i czy w ogóle jest przestrzeń na porozumienie. Jeżeli macie względną zgodę, bardzo pomaga przygotowanie projektu ustaleń rodzicielskich, choćby w formie własnych notatek. Im bardziej konkretny jest taki szkic, tym łatwiej adwokatowi ocenić, czy warto iść w stronę ugody i mediacji, czy lepiej od razu myśleć o zabezpieczeniu kontaktów lub opieki na czas procesu. To szczególnie ważne, gdy konflikt narasta, bo wówczas szybko robi się spór o to, kto „ma dziecko”, zamiast rozmowy o tym, jak dziecko ma bezpiecznie funkcjonować w nowej rzeczywistości.
Dokumenty finansowe potrzebne do rozmowy o alimentach
W sprawach rozwodowych temat pieniędzy pojawia się niemal zawsze, nawet jeśli obie strony deklarują, że nie chcą się kłócić. Dlatego na spotkanie warto przygotować dokumenty, które pokażą dochody i stałe koszty. Mogą to być zaświadczenia o wynagrodzeniu, umowy o pracę, roczne rozliczenia podatkowe, a także wyciągi z konta pokazujące wpływy i typowe wydatki. Nie chodzi o to, by przynieść całe archiwum, tylko by wybrać reprezentatywny okres, na przykład ostatnie kilka miesięcy, tak aby adwokat mógł zobaczyć realny obraz sytuacji. Jeśli w grę wchodzą alimenty na dzieci, przydatne są dokumenty kosztów utrzymania: opłaty za przedszkole lub szkołę, rachunki za zajęcia dodatkowe, leczenie, rehabilitację, leki, dojazdy, a także inne regularne wydatki. Dobrze jest też zebrać potwierdzenia tego, kto i jak dotąd finansował potrzeby dziecka, bo w praktyce w sporach alimentacyjnych często pojawia się narracja, że „płacę już dużo” albo „druga strona nic nie daje”, a dokumenty pozwalają szybko oddzielić fakty od emocji. Prawnik łatwiej wtedy wyjaśni, jaka kwota może być realna, jak ją uzasadnić i czy warto wnosić o zabezpieczenie alimentów na czas postępowania.
Dokumenty o majątku wspólnym, kredytach i długach
Nawet jeśli nie planujesz od razu dzielić majątku, dobrze jest przygotować podstawowe dokumenty pokazujące, co posiadacie i jakie są obciążenia. W praktyce przydają się umowy kredytowe, harmonogramy spłat, dokumenty dotyczące nieruchomości, informacje o własności mieszkania lub domu, dokumenty dotyczące samochodu, zakupów ratalnych czy większych zobowiązań. Wiele konfliktów rozwodowych eskaluje nie przez sam fakt rozstania, ale przez brak jasności, kto co spłaca, kto ma dostęp do kont, kto płaci rachunki i jak to będzie wyglądało po rozstaniu. Jeśli jest wspólne mieszkanie, warto przygotować dokumenty dotyczące kosztów utrzymania lokalu, czynszu, opłat do spółdzielni lub wspólnoty, mediów oraz ewentualnej umowy najmu. To pomaga adwokatowi ocenić, jak rozmawiać o dalszym korzystaniu z mieszkania i jak ograniczać ryzyko, że jedna ze stron zostanie nagle bez środków albo bez dachu nad głową. Jeżeli istnieją pożyczki prywatne lub zadłużenia „po cichu”, zanotuj je i powiedz o nich wprost, bo takie rzeczy potrafią później uderzyć w ustalenia dotyczące alimentów i bezpieczeństwa finansowego.
Dowody rozkładu pożycia i temat orzekania o winie
Jeśli rozważasz rozwód z orzekaniem o winie, warto przynieść materiały, które mogą potwierdzać przyczyny rozpadu małżeństwa. Mogą to być wiadomości, e-maile, potwierdzenia zdarzeń, dokumenty pokazujące separację faktyczną, a w określonych sytuacjach także materiały związane z przemocą, nadużywaniem alkoholu, porzuceniem rodziny czy innymi zachowaniami mającymi znaczenie dla oceny winy. Najważniejsze jest jednak, by nie przynieść tego w formie chaotycznej, bo adwokat potrzebuje ciągu zdarzeń, a nie pojedynczych emocjonalnych fragmentów bez kontekstu. Bardzo pomaga przygotowanie krótkiej osi czasu: co się wydarzyło, kiedy, czy były świadkowie, czy są dokumenty, czy zachowała się korespondencja. Prawnik na konsultacji pomoże też ocenić, czy walka o winę ma sens w Twojej sytuacji, bo czasem przynosi korzyści, a czasem tylko wydłuża konflikt i zwiększa obciążenie psychiczne, szczególnie gdy w tle są dzieci. Dobrze przygotowane dowody nie są po to, żeby „zniszczyć” drugą stronę, tylko żeby uporządkować fakty i oprzeć sprawę na konkretach.
Korespondencja, materiały cyfrowe i praktyczne porządkowanie
Współczesne sprawy rozwodowe bardzo często opierają się na komunikacji: wiadomościach SMS, rozmowach w komunikatorach, e-mailach, potwierdzeniach przelewów, wspólnych kalendarzach czy ustaleniach dotyczących dzieci. Na spotkanie warto przygotować wybrane fragmenty, które pokazują istotne fakty, na przykład odmowę kontaktów z dzieckiem, ustalenia finansowe, przyznanie się do określonych zachowań, groźby lub inne zdarzenia, jeśli mają znaczenie. Jednocześnie dobrze jest pamiętać, że przesyt materiału może zaszkodzić, bo trudno wtedy wyłowić rzeczy naprawdę ważne. Najlepiej wybrać kilka kluczowych wątków i ułożyć je chronologicznie. Jeśli masz nagrania lub zdjęcia, zanotuj daty i kontekst, bo bez tego ich wartość w rozmowie bywa mniejsza. Dobrze też przygotować listę potencjalnych świadków, nawet jeśli jeszcze nie jesteś pewien, czy chcesz ich powoływać. Nie musi to być lista „na gotowo”, ale informacja, kto realnie widział określone sytuacje i co mógłby potwierdzić. Dzięki temu adwokat od razu powie Ci, czy to ma znaczenie dowodowe, czy jest tylko elementem rodzinnych emocji, które w sądzie często nie pomagają.
Dokumenty medyczne i sprawy bezpieczeństwa w rodzinie
Jeżeli w tle jest przemoc, groźby, stalking, uzależnienie lub zachowania zagrażające dzieciom, przygotuj dokumenty, które to potwierdzają. Mogą to być zaświadczenia lekarskie, obdukcje, wypisy ze szpitala, notatki z interwencji, potwierdzenia zgłoszeń, dokumenty związane z procedurą Niebieskiej Karty, decyzje lub pisma z prokuratury, a także korespondencja pokazująca eskalację sytuacji. W takich sprawach na konsultacji priorytetem bywa nie sam pozew rozwodowy, tylko szybkie zabezpieczenie: ustalenie kontaktów w bezpiecznej formie, ograniczenie kontaktów, działania ochronne lub inne kroki, które mają zapobiec dalszym incydentom. Dlatego obok dokumentów bardzo pomaga uporządkowana oś czasu zdarzeń, bo w stresie łatwo się pomylić, a przy poważnych zarzutach każda nieścisłość bywa później wykorzystywana. Jeśli brakuje Ci jakiegoś dokumentu, nie rezygnuj z rozmowy, tylko powiedz, co się wydarzyło i co posiadasz, a adwokat podpowie, jak legalnie i sensownie uzupełnić materiał.
Dochody z firmy, prowizje i niestandardowe źródła pieniędzy
Jeżeli jedna ze stron prowadzi działalność gospodarczą albo zarabia w sposób nieregularny, na spotkanie warto przynieść dokumenty, które pokazują realne dochody i standard życia. Mogą to być rozliczenia podatkowe, podstawowe zestawienia przychodów i kosztów, umowy B2B, informacje o premiach, prowizjach, dodatkach, delegacjach czy świadczeniach pozapłacowych. W sporach o alimenty często problemem jest nie to, że nie ma pieniędzy, tylko to, że dochody są „rozmyte” w różnych formach, a druga strona twierdzi, że zarabia mniej, niż widać po stylu życia. Im lepiej pokażesz fakty, tym łatwiej prawnikowi ocenić, jak budować argumentację i jakie dokumenty mogą być kluczowe w sądzie. Jeśli są dochody z najmu, przygotuj umowy i potwierdzenia wpływów. Jeśli są inwestycje lub oszczędności, wystarczy na start ogólna informacja i podstawowe wyciągi. Celem pierwszej konsultacji jest uchwycenie obrazu sytuacji i przygotowanie planu dowodowego, a nie zamknięcie sprawy w jeden dzień, ale brak tych informacji na początku często powoduje, że strategia buduje się na domysłach.
Jak uporządkować teczkę, by spotkanie było konkretne
Najlepszym sposobem przygotowania jest zrobienie prostej teczki tematycznej. Oddziel dokumenty formalne, takie jak odpis aktu małżeństwa i akty urodzenia dzieci, od dokumentów finansowych oraz od materiałów dowodowych dotyczących konfliktu. Do tego przygotuj jedną kartkę z najważniejszymi faktami: kiedy nastąpiło rozstanie, kiedy ustało wspólne pożycie, od kiedy prowadzicie osobne gospodarstwa, jak wygląda opieka nad dziećmi, jakie są sporne punkty i czego oczekujesz. Taka kartka działa jak mapa rozmowy, dzięki której w emocjach nie gubisz chronologii i nie wracasz co chwilę do tych samych tematów. Jeżeli planujesz, że adwokat będzie Cię reprezentował, weź też dowód osobisty, bo często na konsultacji przygotowuje się pełnomocnictwo i porządkuje dane do pism. Najważniejsze jest to, by dokumenty były czytelne i uporządkowane, bo wtedy prawnik szybciej przechodzi do rzeczy, a Ty dostajesz odpowiedź nie tylko „co mówi prawo”, ale też „co w Twojej sytuacji ma sens i jak to zrobić bez niepotrzebnych błędów”.